Пәкістандағы жасанды интеллект, жасыл инновациялар және ұйымдық оқыту

Жасанды интеллект пен экологиялық инновациялардың дамуы цифрлық сектор компанияларындағы білімді басқару, шешім қабылдау және ұйымдық оқыту үдерістерін өзгертеді. Зерттеудің мақсаты – Пәкістанның ақпараттық-коммуникациялық технологиялар секторында шешім қабылдау сапасы мен білімді басқару әлеуетінің делдалдық рөлін, сондай-ақ цифрлық инфрақұрылымның модераторлық рөлін ескере отырып, жасанды интеллектті енгізу мен жасыл инновациялардың ұйымдық оқытуға ықпалын бағалау. Зерттеуде сандық тәсіл және көлденең қималы сауалнама әдісі қолданылды. Бастапқы деректер Пәкістанның Лахор қаласындағы ақпараттық-коммуникациялық сектор компанияларының 300 қызметкеріне жүргізілген сауалнама негізінде алынды. Нәтижелер жасанды интеллектті енгізудің ұйымдық оқытуға оң әсерін (β=0.650; t=5.520; p<0.001) және жасыл инновациялардың ұйымдық оқытуға оң әсерін (β=0.400; t=3.921; p=0.002) көрсетті. Шешім қабылдау сапасы (β=0.504; t=4.134; p=0.008) және білімді басқару әлеуеті (β=0.555; t=5.428; p<0.001) де ұйымдық оқытумен оң байланысты. Цифрлық инфрақұрылым жасанды интеллектті енгізу мен ұйымдық оқыту арасындағы байланысты (β=0.220; t=2.45; p=0.031), сондай-ақ жасыл инновациялар мен ұйымдық оқыту арасындағы байланысты (β=0.318; t=3.29; p=0.001) күшейтеді. Алынған нәтижелер әлеуметтік маңызға ие, өйткені жасанды интеллекттің, жасыл инновациялардың және цифрлық инфрақұрылымның дамуы білім алмасуды, бірлескен оқытуды және ұйымдардағы қызметкерлердің бейімделгіштігін жақсартуға ықпал етеді.

1. Acevedo, J., & Diaz-Molina, I. (2023). Learning organizations in emerging economies: The effect of knowledge management on innovative culture in Chilean companies. The Learning Organization, 30(1), 37–54. https://doi.org/10.1108/TLO-01-2021-0009

2. Agarwal, M., Jain, E., Sharma, S. K., & Kumar, A. (2022). Influence of artificial intelligence on employee engagement and employee behavior. JIMS8I International Journal of Information Communication and Computing Technology, 10(1), 547–552. https://doi.org/10.5958/2347-7202.2022.00002.0

3. Akande, J. O., Hosu, Y. S., & Ndhleve, S. (2026). Green financing in emerging economies: Unlocking sustainable pathways for small enterprise growth. In J. O. Akande, Y. S. Hosu, & S. Ndhleve (Eds.), Green Financing in Emerging Economies: Empowering Small Enterprises for Sustainable Growth in Developing Countries (pp. 3–16). Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-032-13446-2_1

4. Akhtar, S., Li, C., Sohu, J. M., Rasool, Y., Hassan, M. I. U., & Bilal, M. (2024). Unlocking green innovation and environmental performance: The mediated moderation of green absorptive capacity and green innovation climate. Environmental Science and Pollution Research, 31, 4547–4562. https://doi.org/10.1007/s11356-023-31403-w

5. Alhusban, M. I., Khatatbeh, I. N., & Alshurafat, H. (2025). Exploring the influence, implications and challenges of integrating generative artificial intelligence into organizational learning and development. Competitiveness Review: An International Business Journal. https://doi.org/10.1108/CR-06-2024-0121

6. Argote, L., & Fahrenkopf, E. (2016). Knowledge transfer in organizations: The roles of members, tasks, tools, and networks. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 136, 146–159. https://doi.org/10.1016/j.obhdp.2016.08.003

7. Bawa, S., Attah, P. K., Agougil, A., & El Harch, M. (2023). Impact of knowledge management on firms’ innovation performance. Technology and Investment, 14(4), 293–328. https://doi.org/10.4236/ti.2023.144018

8. Chen, Y.-S., Lai, S.-B., & Wen, C.-T. (2006). The influence of green innovation performance on corporate advantage in Taiwan. Journal of Business Ethics, 67(4), 331–339. https://doi.org/10.1007/s10551-006-9025-5

9. Donelan, R., Walker, S., & Salek, S. (2016). The development and validation of a generic instrument, QoDoS, for assessing the quality of decision making. Frontiers in Pharmacology, 7, 180. https://doi.org/10.3389/fphar.2016.00180

10. Gavrilova, J. A., Didenko, O. N., & Kalashnikova, N. A. (2026). Legal support for digital economy infrastructure: Russian and international experience. In S. S. Shaumarov (Ed.), Smart Transport Systems and the Digital Economy Infrastructure (pp. 49–58). Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-032-12181-3_6

11. Ghosh, M. (2009). Digital infrastructure and attitudes towards access and sharing: A case study of selected engineering libraries in the Maharashtra state of India. The International Information & Library Review, 41(2), 89–120. https://doi.org/10.1016/j.iilr.2009.04.003

12. Han, S., Zhang, D., Zhang, H., & Lin, S. (2025). Artificial intelligence technology, organizational learning capability, and corporate innovation performance: Evidence from Chinese specialized, refined, unique, and innovative enterprises. Sustainability, 17(6), 2510. https://doi.org/10.3390/su17062510

13. Jamil, K., Zhang, W., Anwar, A., & Mustafa, S. (2025). Exploring the influence of AI adoption and technological readiness on sustainable performance in Pakistani export sector manufacturing small and medium-sized enterprises. Sustainability, 17(8), 3599. https://doi.org/10.3390/su17083599

14. Mironova, M., & Rubtsov, V. (2025). Digital infrastructure as an element of resource potential in the service economy. The Eurasian Scientific Journal, 17(S6), 01FAVN625. https://doi.org/10.15862/01FAVN625

15. Olusegun, S., Hinson, R. E., & Zekeri, O. (2025). Artificial intelligence: A catalyst to organizational learning and development in 21st century. Development and Learning in Organizations: An International Journal, 39(2), 33–35. https://doi.org/10.1108/DLO-02-2024-0037

16. Pérez-López, S., & Alegre, J. (2012). Information technology competency, knowledge processes and firm performance. Industrial Management & Data Systems, 112(4), 644–662. https://doi.org/10.1108/02635571211225521

17. Riaz, M., Jie, W., Ali, Z., Sherani, M., & Yutong, L. (2023). Do knowledge-oriented leadership and knowledge management capabilities help firms to stimulate ambidextrous innovation: Moderating role of technological turbulence. European Journal of Innovation Management, 28(2), 235–270. https://doi.org/10.1108/EJIM-08-2022-0409

18. Salisu, Y., & Abu Bakar, L. J. (2020). Technological capability, relational capability and firms’ performance: The role of learning capability. Revista de Gestão, 27(1), 79–99. https://doi.org/10.1108/REGE-03-2019-0040

19. Sinkula, J. M., Baker, W. E., & Noordewier, T. (1997). A framework for market-based organizational learning: Linking values, knowledge, and behavior. Journal of the Academy of Marketing Science, 25(4), 305–318. https://doi.org/10.1177/0092070397254003

20. Sposato, M. (2025). Harnessing AI and data for organizational learning and development. In H. Rai, A. Gupta, & R. Bansal (Eds.), Impact of Artificial Intelligence on Data-Driven Decision Making in HR for Revolutionizing Organizational Growth (pp. 235–251). Emerald Publishing Limited. https://doi.org/10.1108/978-1-83662-982-520251013

21. Tripopsakul, S. (2025). ESG practices, green innovation, and financial performance: Panel evidence from ASEAN firms. Journal of Risk and Financial Management, 18(8), 467. https://doi.org/10.3390/jrfm18080467

22. Tu, Y., & Wu, W. (2021). How does green innovation improve enterprises’ competitive advantage? The role of organizational learning. Sustainable Production and Consumption, 26, 504–516. https://doi.org/10.1016/j.spc.2020.12.031

23. Ye, D., Yao, M., Ge, B., & Zhao, L. (2023). The mechanism of digital technology driving digital innovation performance in non-internet enterprises: The moderating effect of organizational legitimacy. Science & Technology Progress and Policy, 40(11), 11–18. https://doi.org/10.6049/kjjbydc.2021120462